0
0
1
1

توجه : کلیه ی پیام های رد و بدل شده میان کاربران محترم سایت، باید مطابق و بر اساس قوانین و عرف کشور بوده و در هر حال موازین اخلاق و شرع را رعایت نماید. بدیهی است ، به هر نحو از انحاء ، مقامات ذیصلاح درخواست دسترسی به این صفحه را داشته باشند ، عیناً مطالب مورد نظر به آنها ارائه خواهد شد.

ارسال انصراف
دیگر آثار
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
دفتر شعر گل پرنده


تاریخ ایجاد : 1394/10/12 - 2:46:52
آخرین ویرایش : 1394/10/13 - 2:2:24
نقدوبررسي سروهاي شيراز سروده آقاي نادرابراهيميان

مجموعه شعرسروهاي شيرازاثرنادرابراهيميان

زبان ظرفي است كه انسان مكنونات دروني خود را دران مي ريزد و به مخاطبانش انتقال مي دهد ما با آن پلي مي زنيم به دريچه قلب آدميان و شعر آراستن زبان است به حليه هنر واين مهم بدست نمي آيد مگر بواسطه سه عنصرتصوير،موسيقي و عاطفه . ايماژسازي به نظر درايدن اوج حيات شعري است (شفيعي كدكني صورخيال ص 9)

تصويردرمكاتيب وديدگاههاي گوناگون تعاريف متعددي دارد: 

فرماليستها تصويررا جوهره اساسي شعروعامل اصلي تاثيرسخن شعري مي دانندومعتقدندكه كليد راهيابي به معنا ودنياي ذهن وروان هنرمنددر مجازهاي زباني است (محمودفتوحي بلاغت تصوير ص 45) رمانيتك ها عنصربنيادين شعررا تخيل مي دانند زيرا بدون تخيل چيزي به نام شعروجودندارد( بلاغت تصوير116) سورئاليستهاهنررا نتيجه خيال وتخيل مي دانند ( صورخيال ص7)نمادگرايان معتقدبودندكه تنها خيال هنرمندان قادراست انتزاعهاي بزرگ و مفاهيم والا و آن جهاني را درامورناچيز روزمره بيابد وقايع و اشخاص به تنهايي ناپايدار و بي اهميت اند وقابليت تبديل شدن به موضوعات هنري را ندارند مگرانكه به صورت نمادهاي حقايق ابدي تصويرشوند( بلاغت تصويرص161)

 بايددرنظرداشت كه «تصويركاركرد تقريري و توضيحي دارد و درخدمت انديشه است و وظيفه آرايش انديشه را بردوش مي كشد» و«شاعرامروز بااحساس مسلط ،جهان رابه تناسب احساس و خيال خويش تعبيرمي كندو بابرقراري ارتباط ميان انسان و اشياء ، جهان را به تصرف و تملك خود درمي اورد».«تصويرهم فرزند نگرش و عاطفه است وهم وظيفه مجسم ساختن محتواي عاطفي و احساسي و فكري تجربه شاعرانه را به دوش مي كشد هرچه پيوند تصويربا شورو شعورشعري محكم ترباشد صدق هنري دران قويتراست»  (بلاغت تصويرصص 23،26،27،80)

مجموعه شعرسروهاي شيرازسروده آقاي نادرابراهيميان مشتمل است بر54 شعر سپيد كه مشحون است از تصاويربديع و صورخيال زيبا و داراي انديشه و بارعاطفي قوي كه مااينك دردوسطح انديشه و عاطفه و تصويرموردبحث و بررسي قرارمي دهيم :

الف )انديشه و عاطفه

1-عاشقانه ها 

2-بيان مسائل اجتماعي 

3-عقيدتي

1-عاشقانه ها 

درصد بالايي از اشعاررا عاشقانه ها تشكيل مي دهد كه ازبار عاطفي قويي برخوردار است كه بواسطه انواع تصاويرو صورخيالي چون تشخيص ، تشبيه ، كنايه ، پارادوكس ومراعات نظيرو تكرار و بازيهاي زباني مضامين نو وبديعي پيش روي مخاطب مي نهد. عشق دراين مجموعه عشقي زميني است معشوق گاه به عشق خود وفادار نمي ماند  و زيرقول و حرفهايش مي زند(28)و گاه مقدس و متعالي مي شود بطوري كه شاعر آرزو مي كند كاش نامش باران بود كه تمام مردمانش آمدنش را دعا مي كردند(17) وياآن را نجات بخش وشادي آفرين مي داند كه قندلبخندوي دنيا را ازغم و اندوه نجات مي دهد و حياتي دوباره مي بخشد(44)و باسيب لبخندش خداهيچ درختي را ممنوعه نخواهدكرد(41) 

2-بيان مسائل اجتماعي 

1-2-سياسي اجتماعي 

شاعرمضمون را درقالب تصويرريخته وهركدام را به رنگي درآورده تا ناراحتي و سوز درون خود را به تصويربكشد رنگهايي كه زماني هركدام طبيعت خود را داشت وحرف خود را مي زد اما الان دچار خفقان شده است و به رنگ آن درامده است (56)ونيز درشعرآناهيتا فضايي پرالتهاب را به تصويركشيده است كه گويي تقدس ازبين رفته و دستهاي مقدس دعا مي كنند كه پاكي ازآسملن ببارد (50)ودرشعرآزادي شاعر بالهاي پروازش رادربندمي بيند(57)

2-2-اقتصادي اجتماعي 

جان بخشيدن به گلهاي پيراهن مادر كه براثرفقر نخ نما شده است ازكاربردهاي زيبا و بديع شاعراست(59)

3-2-انتقادي اجتماعي

شاعرخاستگاه وتبارخود راشمال معرفي مي كند شاعرشمالي خودرا با خاك ،درخت  ، بلبل ،گل و چشمه ها و جويبارش يكي مي بيند وازآنها الهام مي گيرد وي درعين اين هماني باآنها خود را با انها غريبه مي بيند و با روح خود بيگانه . زيرا مردمانش را عاري ازصداقت مي داند وروحشان باسرسبزي آن پيوندي ندارد او خود را به طبيعت شما ل پيوندمي زند تاشعري بيافريند ازجنس شمال(51)

4-2-وطن

درشعروطن بااستفاده ازآرايه تشخيص وتكراروبازي زباني شاعربه فضاسازي زيبايي دست مي زند(36)

3-عقيدتي

1-3-شعرعروج سروده اي براي امام علي ع(37)

2-3-شعارعاشقانه براي امام رضاع (10و45)

3-3-مهدي موعودع وفرهنگ انتظار

شاعردرشعر روشنترازسحر ظلم و تباهي را به شب تشبيه مي كند كه چون زخم سياهي برصورت آسمان است و اما اميد دارد كه خدا ماه (موعود) را برپيشاني آسمان بياورد و صبح بهروزي فرارسد(11)درشعرسروهاي شيراز وي به شهرهاي تاريخي وباستاني سفرمي كند واو را مي جويد(65)و درتنديس سبز انتظار اميددارد كه ابرباران زا كه درآسمان سبز انتظارخميازه مي كشد روزي سرزمين دلش را باراني كند (26)و دراسكله چشم چون ملواني خسته عازم دريا مي شودوبه دوردستها خيره مي شود وآمدنش را اميددارد(19)  و در شعرسوال نيز او را مي جويد(25)

4-3-شعرحجاب(33)

5-3-شعرشهادت(42)

6-3-زيبايي مرگ 

ازديگرتصويرسازيهاي بديع شاعرتصورمرگ بصورت زيبا وهنرمندانه است:

مرگ قوها دربيكرانه هاي آبي/زيباترين روح زندگي درفرم مرگ/مرگ درروح زندگي /بيكره زيباست / چون بال سپيدقوها(38)

ب )تصوير

شاعرامروزين بيشترازتصاويرعيني و ملموس استفاده مي كند تا بتواند جهان مبهم و پيچيده دروني اش را بازگو كند درلايه اول تصاويرعيني و دردسترس است اما لايه  هايي پنهاني درعمق تصويروجود دارد كه هرمخاطب مفاهيم متعددي به ميزان درك خود مي يابد درحقيقيت شعر آينه اي است كه پيش روي اوقراردارد و خودرا درآن مي بيند وبرداشت مخصوص بخود را دارد:

 

گلهاي سرخ خانه دوست دارند / آمدن ارديبهشت را /ازپشت پيچ نازك فروردين /آنسان كه دوست دارم آمدنت را/ازپشت پيچ خلوت كوچه (60)

شاعر دراينجا حس تصويرتازه اي را به خواننده مي بخشد 

شعرسپيد بيشتررويكردتصويري اتفاقي دارد و فرزند ناخوداگاه است همچون يك جرقه ناگهاني وتصادفي ازتركيب امورمتغايرحاصل مي شود وخاستگاه اين تصويرتجربه روحي نابي است كه نظام زبان و شاعر را زيرسيطره خود قرار مي دهداين تصويرها هيچ كدام درپي اثبات چيزي نيست بلكه خود يك اتفاق تازه و يگانه است برتون بوطيقاي شعرمدرن و بخصوص نظريه شعر سوررئاليسم تصادف و اتفاق را خاستگاه اصلي تصويروگوهراصلي شعر مي شناسد(بلاغت تصويرص60 و61)

ابرها /اندوه نبودنت را برسرشهر مي بارند /ومردم / هرچه اين چيزها را كمتربدانند/كمترخيس مي شوند(13)

اندره برتون عالي ترين وظيفه شعر را اين مي داند كه دو امرمرتبط و دورازهم را كنار هم نهد و آنها را به نحوي درآميزد كه غيرمنتظره و غافلگيركننده به نظرآيد (بلاغت تصويرص 25-26)


هيچ چتري/سقف خانه ام نمي شود  / تونباشي اگر/تو نباشي اگر / / هرشب خيس بارانم / حتي / باران نيايداگر(20)

درادبيات كلاسيك بيت مركزانديشه است وشاعرتوسط وزن و قافيه و آرايه هاوصورخيال به خلق دست مي زند اما درشعر سپيد اين ساختاربه گونه اي ديگراست بطوري كه تصاويردرتوالي همساني ازنظرفضا وساختاركلمه عقايدشاعررا منتقل مي كند شاعرضمن خلق تصاويري درساختارافقي( تشخيص ، تشبيه ، كنايه و....) به خلق تصويربزرگي درساختارعمودي دست مي زند كه باتمام شعردرارتباط است .بطوري كه« نگرش واحد دريك تصويركانوني متمركزاست وتمام ساختها و تصويرها ي فردي برگرد آن مي چرخد(بلاغت تصويرص77):

اسكله چشم 

يك روز دراو پهلو خواهم گرفت / وشادماني دنيا را / وزلالي دريا را / كناراو لنگرخواهم انداخت /ملوانهاي خسته /به همين حرفها دلخوشند/كه بادبانها را مي كشند / وبه دوردستها خيره مي شوند(19)

 تصويررا دردومقوله زبان تصويرو صورخيال بررسي مي كنيم :

1-زبان شعر

ازويژگي بارزاين مجموعه شعر ، زبان سهل و ممتنع آن است شاعربارها و بارها با استفاده ازبازي هاي زباني و مراعات نظيرو تكرار افق تازه اي را به رو ي مخاطبانش مي گشايد:


تاب نمي آورد قلبم / گريزت را ازمركزي كه منم / من /مركزجهاني ازدوست داشتنم /براي تو /كه جاذبه ام را نمي فهمي (16)

.يا درجاي ديگر:

شصت بار /بيشترازشبهاي ديگر دوستت خواهم داشت /امشب /همين نيمه شب / كه مردم ساعتهايشان را / شصت دقيقه عقب مي كشند(39)

2-آرايه ها و صورخيال 

اين مجموعه مشتمل است برانواع صورخيال وآرايه ها كه ما به پاره اي از آن اشاره مي كنيم:

1-تشخيص

تشخيص نگاه نمادين شاعران به هستي وامورمرتبط به آن است شاعرجان هنرمند  زيبانگرخود را به طبيعت بي جان يا جاندار مي ريزد وخالق زيبايي تازه و پويايي مي شود كه تا پيش ازان وجود نداشته است هنگامي كه درشعر طبيعت و تشخيص باهم آميخته شود تصاويري متحرك و پويا خلق مي شود :

مي روم چشم هايم را به آب مي بخشم / تا باران خودش را به زمين كه مي رساند / بداند اينجا كسي ازتبارش هست /كنارش هست(53)

2-تشبيه و استعاره

مناسبترين شيوه اي كه مي توان خيالهاي بي قيد وبند شاعرانه را نشان داد تشبيه است اكثرتشبيهاي اين مجموعه محسوس و زود ياب وغيركليشه اي و بديع مي باشد :

يك روز / سرزمين دلم را باراني مي كند /ابري كه دراسمان سبز انتظار/خميازه مي كشد(26)

3-كنايه

دوستت دارم اما /هرگز/هرگزبويي ازاين عشق نخواهي برد(30)

4-حساميزي

آميختن دوحس باهم نوعي ابهام پيچيده درسادگي بوجود مي آورد كه لذت شعر را افزايش مي دهد

هرصبح /باصداي عطرتو بيدار مي شوم(14)

5-پارادوكس

شاعرازين صنعت خيلي زيبا بهره جسته است 

ارامترسكوت كن /اين صداي بي تفاوت /اين نبودني كه اينقدرهست و بزرگ است آزارم مي دهد(21)

6-مراعات نظير

درمراعات نظيرشاعرمانندمعماري است كه همه مصالح ساختمان را كنارهم قرارمي گذارد وشكل خاصي به هم مي دهداين آرايه وقتي شاعرانه مي شود كه ظاهر و عمق واژه هاي چيده شده به شكل هنرمندانه اي درهم پيچيده باشد شاعرازاين صنعت دراشعارش بسياربهره جسته وي اين هنر را با بازيهاي زباني و تكرار درهم آميخته وتصاويرنو خلق كرده است :


هوايي شده ام باز / ونسبت پاهايم را با زمين / به هزار زبان انكار مي كنم / هوايي شده ام / به هواي روزهايي / كه درهواي تو پرمي زدم(22)

 

7- يگانگي 

شاعردرخود كويري مي بيند بامردمي تشنه و خسته 

درمن كويري است / با مردماني تشنه و خسته / كاش نام تو باران بود /وتمام مردمانم بامن آمدنت را دعا مي كردند (17)

 توفيق روزافزون  شاعرگرامي جناب اقاي نادرابراهيميان راازدرگاه حق خواهانم

معصومه شعباني زمستان 94

والسلام


{{userViewCount}}
{{likeCount}}
{{rateAvg}}
  • نظر ارسالی شما پس از تایید صاحب اثر در سایت نمایش می یابد
  • نظرات شامل مطالب توهین آمیز اجازه انتشار ندارند
  • برای ارسال نظر باید با مشخصات خود وارد سایت شوید یا در سایت ثبت نام کنید
نظرات (0)
ذخیره انصراف

بطور پیش فرض این مطلب در صفحه اصلی سایت به مدت یک هفته تبلیغ خواهد شد

بطور پیش فرض انتخاب ستون سمت چپ یا راست به عهده خود برنامه است

ارسال انصراف